Business Analysis là gì? Các mô hình và kỹ thuật phổ biến trong Business Analysis

Trong thời đại mà dữ liệu trở thành yếu tố cốt lõi và tốc độ cạnh tranh ngày càng gia tăng, doanh nghiệp buộc phải ra quyết định nhanh chóng, chính xác và dựa trên nền tảng dữ liệu đáng tin cậy. Để làm được điều đó, Business Analysis đóng vai trò như một chiếc cầu nối quan trọng, giúp chuyển hóa dữ liệu thô thành thông tin giá trị và từ đó định hình các giải pháp công nghệ phù hợp với mục tiêu kinh doanh. Nhưng Business Analysis là gì, cụ thể nó bao gồm những gì và vì sao nó lại trở thành kỹ năng cần thiết trong nhiều lĩnh vực? Hãy cùng VNPT AI tìm hiểu trong bài viết dưới đây!

Business Analysis là gì?

Business Analysis, hay phân tích dữ liệu kinh doanh, là quá trình xác định các nhu cầu của doanh nghiệp, phân tích dữ liệu và đề xuất các giải pháp nhằm giúp tổ chức đạt được mục tiêu. Hoạt động này giúp hiểu rõ các vấn đề trong hệ thống, quy trình và chiến lược kinh doanh hiện tại, từ đó đưa ra những cải tiến hợp lý và hiệu quả. Thông qua việc thu thập và phân tích thông tin, Business Analysis hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định đúng đắn, tối ưu hóa hiệu suất và tạo ra giá trị bền vững.

>>> Đọc thêm: Statistical Analysis là gì?

Vai trò quan trọng của Business Analysis trong doanh nghiệp

Business Analysis đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Cụ thể:

• Giúp doanh nghiệp nhận diện điểm yếu và cải thiện hiệu quả hoạt động: Thông qua việc phân tích quy trình, hệ thống và chiến lược kinh doanh, các chuyên viên có thể phát hiện những điểm nghẽn, sự chồng chéo hay hoạt động kém hiệu quả, từ đó đề xuất cách tối ưu hóa.
• Hỗ trợ ra quyết định chính xác, dựa trên dữ liệu: Business Analysis cung cấp những hiểu biết sâu sắc dựa trên dữ liệu thực tế, giúp doanh nghiệp đánh giá rủi ro và lợi ích của từng phương án hành động trước khi đưa ra quyết định.
• Giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh: Business Analysis hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện sớm các xu hướng thị trường và hành vi khách hàng đang thay đổi. Nhờ đó, tổ chức có thể nhanh chóng tối ưu quy trình, điều chỉnh chiến lược kinh doanh kịp thời, và tận dụng cơ hội trước đối thủ. 

Các mô hình, kỹ thuật phân tích nghiệp vụ trong Business Analysis

Trong quá trình phân tích nghiệp vụ, các Business Analyst thường sử dụng nhiều mô hình và kỹ thuật khác nhau để xác định vấn đề, thu thập thông tin, phân tích và đề xuất giải pháp. Một số mô hình và kỹ thuật được sử dụng thường xuyên như:

• SWOT Analysis: Phân tích điểm mạnh (Strengths), điểm yếu (Weaknesses), cơ hội (Opportunities) và thách thức (Threats) của doanh nghiệp để đánh giá tổng thể môi trường kinh doanh.

• PESTLE Analysis: Đánh giá các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến tổ chức: Chính trị (Political), Kinh tế (Economic), Xã hội (Social), Công nghệ (Technological), Pháp lý (Legal), và Môi trường (Environmental).
• MOST Analysis: Xác định Mục tiêu (Mission), Mục tiêu cụ thể (Objectives), Chiến lược (Strategy), và Chiến thuật (Tactics) của doanh nghiệp để đảm bảo các hoạt động phù hợp với định hướng tổng thể.
• 5 Whys: Kỹ thuật đơn giản nhưng hiệu quả để truy tìm nguyên nhân gốc rễ của một vấn đề bằng cách hỏi "Tại sao?" liên tục 5 lần.
• MoSCoW Technique: Ưu tiên yêu cầu và tính năng dựa trên 4 nhóm: Must have (Bắt buộc), Should have (Nên có), Could have (Có thể có) và Won’t have (Không cần trong hiện tại).

>>> Xem thêm: Prescriptive Analytics là gì? 

Quy trình thực hiện Business Analysis

Quy trình thực hiện Business Analysis gồm các bước sau:

Bước 1: Xác định vấn đề: 

Bắt đầu bằng việc làm rõ vấn đề hoặc cơ hội mà doanh nghiệp đang đối mặt, từ đó quá trình phân tích sẽ đúng trọng tâm hơn.

Bước 2: Xác định các bên liên quan (stakeholders): 

Sau khi đã làm rõ vấn đề, bước tiếp theo là xác định tất cả những cá nhân hoặc nhóm có liên quan đến vấn đề đó bao gồm: nhân viên nội bộ, khách hàng, đối tác, nhà cung cấp… Việc hiểu rõ nhu cầu, kỳ vọng và mối quan tâm của các bên liên quan sẽ giúp quá trình phân tích sát với thực tế và khả thi hơn.

Bước 3: Thu thập dữ liệu và thông tin liên quan

Khi đã xác định được vấn đề và các bên liên quan, doanh nghiệp cần bắt đầu thu thập dữ liệu cần thiết để hiểu rõ bối cảnh và nguyên nhân gốc rễ. Nguồn dữ liệu có thể bao gồm: số liệu tài chính, dữ liệu vận hành, phản hồi khách hàng, báo cáo ngành, hoặc khảo sát nội bộ.

Bước 4: Phân tích dữ liệu

Dữ liệu sau khi được thu thập sẽ được phân tích để nhận diện các xu hướng, mối quan hệ, điểm nghẽn hoặc cơ hội tiềm ẩn. Trong bước này, doanh nghiệp có thể sử dụng các phương pháp như phân tích thống kê, trực quan hóa dữ liệu, phân tích SWOT, mô hình hóa quy trình...

Bước 5: Xây dựng các giải pháp khả thi

Dựa trên các kết quả phân tích, bạn có thể bắt đầu đề xuất một hoặc nhiều giải pháp để giải quyết vấn đề đã xác định ban đầu. Các giải pháp cần đảm bảo tính khả thi, phù hợp với mục tiêu chiến lược doanh nghiệp, và có thể đo lường được hiệu quả.

Bước 6: Đánh giá giải pháp

Ở bước này, điều quan trọng là cần phân tích, so sánh từng phương án dựa trên các tiêu chí cụ thể như chi phí, lợi ích, mức độ rủi ro, khả năng thực thi trong điều kiện thực tế cũng như tác động dài hạn đến tổ chức. Việc đánh giá toàn diện giúp doanh nghiệp không chỉ lựa chọn được giải pháp khả thi mà còn tối ưu nhất về hiệu quả và bền vững trong tương lai.

Bước 7. Triển khai và theo dõi giải pháp

Khi đã chọn được giải pháp phù hợp, doanh nghiệp sẽ tiến hành lập kế hoạch triển khai cụ thể, phân bổ nguồn lực và bắt đầu thực hiện. Trong suốt quá trình này, cần theo dõi sát sao các chỉ số hiệu quả, lắng nghe phản hồi và sẵn sàng điều chỉnh nếu cần để đảm bảo kết quả bền vững.

Phân biệt giữa Data Analysis và Business Analysis

Ngoài khái niệm Business Analysis, thì Data Analysis cũng đóng vai trò quan trọng không kém trong phân tích dữ liệu doanh nghiệp. Vậy hai khái niệm này khác nhau như thế nào?

Tạm kết

Hy vọng bài viết trên trên của VNPT AI đã giúp bạn đọc hiểu Business Analysis là gì và quy trình thực hiện mô hình này. Business Analysis không chỉ đơn thuần là việc phân tích dữ liệu hay báo cáo con số, mà là cả một quá trình tư duy chiến lược giúp doanh nghiệp hiểu rõ mình đang ở đâu, đang gặp vấn đề gì và cần làm gì để phát triển bền vững. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc áp dụng Business Analysis hiệu quả có thể tạo ra lợi thế lớn, từ tối ưu hóa quy trình, nâng cao trải nghiệm khách hàng đến hỗ trợ ra quyết định đúng đắn.